<!DOCTYPE html>
<html class="client-nojs vector-feature-language-in-header-enabled vector-feature-language-in-main-page-header-disabled vector-feature-page-tools-pinned-disabled vector-feature-toc-pinned-clientpref-0 vector-toc-not-available vector-feature-main-menu-pinned-disabled vector-feature-limited-width-clientpref-1 vector-feature-limited-width-content-enabled vector-feature-custom-font-size-clientpref-1 vector-feature-appearance-pinned-clientpref-0 skin-theme-clientpref-day vector-sticky-header-enabled" lang="de" dir="ltr"><head>
<meta charset="UTF-8">
<title>Filmstab</title>
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<link rel="icon" type="image/png" href="./_res_/favicon.png">
<link rel="canonical" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Filmstab"> <link href="./_mw_/ext.cite.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.wikimediamessages.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.icons.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.search.codex.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<meta name="ResourceLoaderDynamicStyles" content="">
<link href="./_mw_/ext.gadget.citeRef.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.defaultPlainlinks.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonHide.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonLayout.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonStyle.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiDarkmode.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiResponsive.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.specialSearch.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/site.styles.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/noscript.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/footer.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/vector-2022.css">
</head>
<body class="skin--responsive skin-vector skin-vector-search-vue mediawiki ltr sitedir-ltr mw-hide-empty-elt ns-0 ns-subject page-Filmstab rootpage-Filmstab skin-vector-2022 action-view">
<div class="mw-page-container">
<div class="mw-page-container-inner">
<div class="mw-content-container">
<main id="content" class="mw-body">
<header class="mw-body-header vector-page-titlebar">
<h1 id="firstHeading" class="firstHeading mw-first-heading"><span class="mw-page-title-main">Filmstab</span></h1>
</header>
<a id="top"></a>
<div id="bodyContent" class="vector-body ve-init-mw-desktopArticleTarget-targetContainer" aria-labelledby="firstHeading" data-mw-ve-target-container="">
<div id="contentSub">
<div id="mw-content-subtitle"></div>
</div>
<div id="mw-content-text" class="mw-body-content mw-content-ltr" lang="de" dir="ltr"><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="de" dir="ltr">
<p>Als <b>Filmstab</b> (auch <b>Filmcrew</b>) werden alle an einer <a href="Filmproduktion" title="Filmproduktion">Filmproduktion</a> beteiligten Personen bezeichnet, die nicht <a href="Schauspieler" title="Schauspieler">Schauspieler</a>, <a href="Komparse" title="Komparse">Komparsen</a>, <a href="Statist" title="Statist">Statisten</a> oder <a href="Stuntman" title="Stuntman">Stuntmen</a> sind. Eine Auflistung dieser Personen erfolgt in der Regel in den <a href="Credit_(Film)" class="mw-redirect" title="Credit (Film)">Credits</a>.
</p><p>Jeder Stab setzt sich aus verschiedenen Abteilungen („Departments“) zusammen, wobei jede davon verschiedene Aufgaben in der Vorbereitung (<b>V</b>), während des Drehs am <a href="Filmset" title="Filmset">Set</a> (<b>S</b>) und in der Nachbereitung (<b>N</b>) zu erfüllen hat. Die übliche Gliederung besteht aus Produktion, Regie, Kamera, Ton, Montage, Maskenbild, Kostümbild, Szenenbild, Musik sowie Spezialeffekte und audiovisuelle Effekte.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Berufe">Berufe</h2></div>
<p>Die Liste der hier aufgezählten Berufe ist nicht vollständig; durch die Weiterentwicklung des Mediums Film werden immer noch neue Aufgaben gefunden und dadurch neue Berufe kreiert. Genauere Beschreibungen zu allen Berufen finden sich auf den verlinkten Wikipedia-Seiten.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Produktion">Produktion</h3></div>
<p>Die Produktion ist vor allem für die Projektentwicklung und -durchführung, Geschäftsführung und Organisationsleitung verantwortlich. Grundlegend sind <a href="Filmproduzent" title="Filmproduzent">Filmproduzent</a>, <a href="Executive_Producer" title="Executive Producer">Geschäftsführender Produzent</a> und <a href="Line_Producer" class="mw-redirect" title="Line Producer">Line Producer</a>. Die Leitung besteht aus der <a href="Filmherstellungsleitung" title="Filmherstellungsleitung">Herstellungsleitung</a>, der <a href="Filmproduktionsleitung" title="Filmproduktionsleitung">Produktionsleitung (Unit Production Manager</a>), der <a href="Erste_Filmaufnahmeleitung" title="Erste Filmaufnahmeleitung">ersten Aufnahmeleitung</a> bzw. <a href="Aufnahmeleitung" class="mw-redirect" title="Aufnahmeleitung">Aufnahmeleitung</a> und der Motivaufnahmeleitung. Außerdem ist die <a href="Filmgesch%C3%A4ftsf%C3%BChrung" title="Filmgeschäftsführung">Filmgeschäftsführung</a> bzw. <a href="Accountant" class="mw-redirect" title="Accountant">Accountant</a> sowie die Produktionsassistenz (Production assistant) zu nennen. Für den Bereich <a href="Arbeitsschutz" title="Arbeitsschutz">Arbeitsschutz</a> ist der Safety-Officer<sup id="cite_ref-1" class="reference"><a href="#cite_note-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> Drehort („Set“) tätig. Weiter gibt es im Produktionsdepartment die Set-Aufnahmeleitung, den Assistenten der Set-Aufnahmeleitung, den <a href="Set-Runner" title="Set-Runner">Set-Runner</a> und den <a href="Produktionsfahrer_(Filmberuf)" title="Produktionsfahrer (Filmberuf)">Produktionsfahrer</a>.
</p>
<ul><li><b>V/S</b> <a href="Produktionsfahrer_(Filmberuf)" title="Produktionsfahrer (Filmberuf)">Transportation Captain</a></li>
<li><b>S</b> Unit Move Coordinator</li>
<li><b>S</b> Car Captain</li>
<li><b>S</b> Blocker</li>
<li><b>S</b> Set-Aufnahmeleiter</li>
<li><b>S</b> Location Manager</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Regie_/_Stoffentwicklung"><span id="Regie_.2F_Stoffentwicklung"></span>Regie / Stoffentwicklung</h3></div>
<p>(künstlerische Leitung eines Filmprojektes, Adaption des Drehbuches für die Aufnahme, Schauspielführung, …)
</p>
<ul><li><b>V/S/N</b> <a href="Filmregisseur" title="Filmregisseur">Regie</a> (director)</li>
<li><b>V</b> <a href="Drehbuchautor" title="Drehbuchautor">Drehbuchautor</a> (screenplay / screenwriter)</li>
<li><b>V</b> <a href="Dramaturg" title="Dramaturg">Dramaturg</a> (dramaturg / script doctor)</li>
<li><b>V</b> Fachlicher Berater (<a href="Consultant" class="mw-redirect" title="Consultant">Consultant</a>)</li>
<li><b>V</b> Researcher</li>
<li><b>V/S</b> <a href="Regieassistent" title="Regieassistent">Regieassistenz</a> (assistant director)</li>
<li><b>V</b> <a href="Casting_Director" title="Casting Director">Casting Director</a> (<a href="Casting_(Auswahlverfahren)" title="Casting (Auswahlverfahren)">casting</a>) sowie Assistenz (Cast Production Assistant)</li>
<li><b>S</b> <a href="Script_Supervisor" title="Script Supervisor">Script Supervisor</a> (script supervisor) bzw. <a href="Story_Editor" title="Story Editor">Story Editor</a> (script editor)</li>
<li><b>S</b> <a href="Script/Continuity" title="Script/Continuity">Script/Continuity</a> (script/continuity)</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Szenenbild_/_Kostümbild_/_Requisite_/_Maskenbild"><span id="Szenenbild_.2F_Kost.C3.BCmbild_.2F_Requisite_.2F_Maskenbild"></span><span id="Art_Department"></span> Szenenbild / Kostümbild / Requisite / Maskenbild</h3></div>
<p>(Gestaltung und Herstellung einer Filmwelt in allen Details, englisch <i><b>Art Department</b></i>)
</p>
<ul><li><b>V/S/N</b> <a href="Szenenbild" title="Szenenbild">Szenenbildner</a> (production designer)</li>
<li><b>V/S</b> <a href="Artdirector" title="Artdirector">Art Director</a>, je nach Aufgabe und Projektgröße weitere <a href="Grafikdesign" title="Grafikdesign">Grafikdesigner</a> und <a href="Illustrator" title="Illustrator">Illustratoren</a>, sowie:
<ul><li>Standby art director</li>
<li>Assistant art director</li></ul></li>
<li><b>V</b> <a href="Locationscout" title="Locationscout">Locationscout</a></li>
<li><b>V/S</b> <a href="B%C3%BChnenbild" title="Bühnenbild">Bühnenbildner</a> (Set designer)
<ul><li><a href="Kulissenplastiker" class="mw-redirect" title="Kulissenplastiker">Kulissenplastiker</a> bzw. <a href="Dekorationsmalerei" title="Dekorationsmalerei">Kulissenmaler</a></li></ul></li>
<li><b>V/S</b> <a href="Requisiteur" title="Requisiteur">Außenrequisite</a> (set decorator oder propmaster oder prop buyer, je nach Aufgabe / Projektgröße)</li>
<li><b>S</b> <a href="Requisiteur" title="Requisiteur">Innenrequisite</a> (standby prop)</li>
<li><b>V/S</b> Requisitenfahrer (prop driver)</li>
<li><b>V/S</b> Kulissenbauleitung / Bühnenbaumeister (leadman oder construction manager)</li>
<li><b>V/S</b> Baubühne (Set Builder, Betreuung am Set: swing gang)</li>
<li><b>V/S</b> <a href="Kost%C3%BCmbildner" title="Kostümbildner">Kostümbildner</a> (costume designer)</li>
<li><b>V/S</b> Kostümbildassistenz (costume designer assistant)</li>
<li><b>S</b> Garderobier (wardrobe)</li>
<li><b>V/S</b> <a href="Maskenbildner" title="Maskenbildner">Maskenbildner</a> (make-up artist)</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Kamera_/_Bildgestaltung"><span id="Kamera_.2F_Bildgestaltung"></span>Kamera / Bildgestaltung</h3></div>
<p>(Ablichten einer Geschichte in ihrer Filmwelt, Betreuung des Filmmaterials, Gestaltung und Bearbeitung der Bildebene)
</p>
<ul><li><b>V/S/N</b> <a href="Kameramann" title="Kameramann">Kamera</a> (director of photography / cinematographer)</li>
<li><b>V/S</b> <a href="Kameraoperateur" title="Kameraoperateur">Kameraoperateur</a> (camera operator)</li>
<li><b>S</b> <a href="Steadicam" title="Steadicam">steadicam-operator</a></li>
<li><b>V/S</b> <a href="Kameraassistent" title="Kameraassistent">1. Kameraassistenz</a> (1. assistant camera, focus-puller)</li>
<li><b>V/S/N</b> <a href="Materialassistent" class="mw-redirect" title="Materialassistent">2. Kameraassistenz/Materialassistent</a> (2. assistant camera / clapper loader, film-loader)</li>
<li><b>S</b> <a href="Grip_(Filmberuf)" title="Grip (Filmberuf)">Kamerabühne</a> (<a href="Grip_(Filmberuf)" title="Grip (Filmberuf)">key grip, dolly grip</a>)</li>
<li><b>S/N</b> <a href="Standfotograf" title="Standfotograf">Standfotograf</a> (still photographer)</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Beleuchtung">Beleuchtung</h3></div>
<ul><li><b>S</b> <a href="Oberbeleuchter" class="mw-redirect" title="Oberbeleuchter">Oberbeleuchter</a> (Gaffer)</li>
<li><b>S</b> Erster <a href="Lichttechniker" class="mw-redirect" title="Lichttechniker">Lichttechniker</a> (best boy electrician)</li>
<li><b>S</b> <a href="Beleuchter" title="Beleuchter">Beleuchter</a> (Electrician)</li>
<li><b>S/N</b> <a href="Lichtbestimmung" class="mw-redirect" title="Lichtbestimmung">Lichtbestimmer</a>, <a href="Colorist" title="Colorist">Colorist</a> (color timer/colour grader, colourist)</li>
<li><b>S/N</b> <a href="Digital_Imaging_Technician" title="Digital Imaging Technician">Digital Imaging Technician</a></li>
<li><b>S/N</b> Data Wrangler</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Musik">Musik</h3></div>
<p>(Konzipierung und Herstellung der Filmmusik)
</p>
<ul><li><b>N</b> <a href="Filmkomponist" title="Filmkomponist">Filmkomponist</a> (Composer original music)</li>
<li><b>N</b> Music supervisor</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Ton_/_Tongestaltung"><span id="Ton_.2F_Tongestaltung"></span>Ton / Tongestaltung</h3></div>
<p>(Aufnahme und gestaltende Verarbeitung von Sprache, Geräuschen, Atmosphären, Musik)
</p>
<ul><li><b>S</b> <a href="Tonmeister" title="Tonmeister">Tonmeister</a> (Sound mixer) und <a href="Toningenieur" title="Toningenieur">Toningenieur</a> (Audio/Sound engineer)</li>
<li><b>S</b> <a href="Tonassistent" title="Tonassistent">Tonassistenz</a> (Boom operator)</li>
<li><b>N</b> Mischtonmeister (Re-Recording Mixer, <a href="Dubbing" class="mw-redirect" title="Dubbing">Dubbing</a> mixer)</li>
<li><b>N</b> <a href="Tontechniker" title="Tontechniker">Tontechniker</a> (Sound editor)</li>
<li><b>N</b> <a href="Tongestaltung" title="Tongestaltung">Tongestalter</a> (Sound designer)</li>
<li><b>N</b> <a href="Ger%C3%A4uschemacher" title="Geräuschemacher">Geräuschemacher</a> (Foley artist)</li>
<li><b>N</b> <a href="Synchronsprecher" title="Synchronsprecher">Synchronsprecher</a></li>
<li><b>N</b> <a href="Dialogregie" title="Dialogregie">Dialogregie</a></li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Schnitt_/_Montage"><span id="Schnitt_.2F_Montage"></span>Schnitt / Montage</h3></div>
<p>(Auswahl und Gestaltung des beim Drehen entstandenen Rohmaterials; führt zur endgültigen Struktur und Inhalt des Films)
</p>
<ul><li><b>S/N</b> <a href="Filmeditor" title="Filmeditor">Filmeditor</a> (film editor)</li>
<li><b>S/N</b> Schnittassistenz (assistant editor)</li>
<li><b>S/N</b> Negative cutter</li>
<li><b>S/N</b> Colorist</li>
<li><b>S/N</b> <a href="Telecine" title="Telecine">Telecine</a> colorist</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Visual_Effects">Visual Effects</h3></div>
<ul><li><b>S/N</b> <a href="VFX_Producer" title="VFX Producer">VFX Producer</a> und VFX Director</li>
<li><b>S/N</b> <a href="VFX_Supervisor" class="mw-redirect" title="VFX Supervisor">VFX Supervisor</a></li>
<li><b>S/N</b> VFX-Editor</li>
<li><b>S/N</b> <a href="Compositor" class="mw-redirect" title="Compositor">Compositor</a></li>
<li><b>S/N</b> <a href="Matte_Painter" class="mw-redirect" title="Matte Painter">Matte Painter</a></li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Animation">Animation</h3></div>
<ul><li><b>V/S/N</b> <a href="Animator_(Film)" title="Animator (Film)">Animator</a></li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Sonstiges">Sonstiges</h3></div>
<ul><li><b>S</b> <a href="Second_Unit" title="Second Unit">Zweites Aufnahmeteam</a> (Second unit)</li>
<li><b>V/S</b> <a href="Stunt_Coordinator" title="Stunt Coordinator">Stunt Coordinator</a></li>
<li><b>V/S/N</b> <a href="Promoter" class="mw-disambig" title="Promoter">Promoter</a>/<a href="Veranstalter" title="Veranstalter">Veranstalter</a></li>
<li><b>V/S/N</b> <a href="Systemadministrator" title="Systemadministrator">System Administrator</a></li>
<li><b>V/S/N</b> <a href="Creative_Director" title="Creative Director">Creative Director</a></li>
<li><b>V/S/N</b> <a href="Creative_Supervisor" title="Creative Supervisor">Creative Supervisor</a></li>
<li><b>V/S/N</b> <a href="Creative_Producer" title="Creative Producer">Creative Producer</a></li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Weblinks">Weblinks</h2></div>
<ul><li>Dossier zu <a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.bpb.de/themen/XOT8OS,0,Filmgewerke.html">Filmgewerken</a> bei der Bundeszentrale für politische Bildung</li>
<li><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.bfba.eu/index.php/safety-officer-film.html">Safety Officer Filmstab</a> Buchkapitel BfbA-Verlag</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Einzelnachweise">Einzelnachweise</h2></div>
<ol class="references">
<li id="cite_note-1"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-1">↑</a></span> <span class="reference-text">Mike Rößler: <i>Die Arbeitsschutzorganisation in der Filmproduktion.</i> BfbA-Verlag, Potsdam 2013, 2. aktualisierte und überarbeitete Auflage, ISBN 978-3-9815430-1-8.</span>
</li>
</ol></div><!--htdig_noindex--><div><div class="zim-footer">
Dieser Artikel wurde von <a class="external text" title="Zuletzt bearbeitet am 2025-12-29" href="https://de.wikipedia.org/wiki/?title=Filmstab&oldid=262844089">Wikipedia</a> herausgegeben. Der Text ist unter <a class="external text" href="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.de">Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0</a> verfügbar, sofern nicht anders angegeben. Für die Mediendateien können zusätzliche Bedingungen gelten.
</div>
</div><!--/htdig_noindex--></div>
</div>
</main>
</div>
</div>
</div>
<script src="./_webp_/webpHandler.js"></script>
</body></html>